Page 59 - PravOs_2_5_2015
P. 59
УДВАРНЫ Х?ЗНАТ?
хварийы д?р ?м? нымад уыди у?зданыл. Ацы р?т- 1–2 иугонд чиныджы й? Абайты Васо джиппы ра-
ты й? р?ст?джы х?стон сгуыхтдзин?дт? равдыста уагъта. Т?лмацм? л?мбын?г ?ркаст инн? зындгонд
аллойнаг хъайтар Ахсартагиани Пареджаны к?ст?р иранист Ахвледиани Гиу?рги д?р. Дыуу? ахуыргон-
?фсым?р Б?гъатыр. Уым?й у?лдай ма уым, Хасуры ды стыр аргъ скодтой фыст?г?н, уым?н ?м? ирд?й
цур, суанг мах р?ст?джы д?р ис ах?м хъ?ут?, с? ?вдисы не ’взаджы рагон ?уу?лт?.
н?мтт? бынтон иронау к?м?н хъуысынц: Осиаури,
Остубани, Оси. Иуанейы т?лмацт?й цалд?р джиппы рацыдысты
Калак ?м? М?скуыйы мыхуырд?тты. Ранымай-
Гъе ах?м рагон ?м? кадджын мыггаг?й уыди дзын?н ын йе стыр рухстау?н куысты ?вдис?нт?,
Иуане. Й? сабийы бонт?й ф?ст?м? й? ных сар?зта ?рм?ст с? ?нцонд?р?й ?мбарыны тыхх?й раив-
ахуырм?. ?д?пп?т?й й? ахуыры азт? фындд?с дзын?н нырыккон абеты график?м?. С? р?ст?джы,
баисты, ст?й иу уый б?рц та кусг? ф?кодта — ома 1820–1824 азты, мыхуыргонд ?рцыдысты гуыр-
ахуырг?н?г?й д?р ?м? паддзахадон уагд?тты д?р. дзиаг аргъуанон фыссынады дамгъ?т?й — хуцу-
Тыхст, йе ’н?низдзинад бынтон куы ф?цудыдта, рий? — чиныг?н й? галиу фарс гуырдзиагау, й?
у?д, ?м? 1822 азы куыст ныууагъта ?м? сф?лды- рахиз фарс та иронау фыст?й:
стадон архайдм? й? уд бал?в?рдта. Уыцы р?ст?г
ныффыста йе стыр поэтикон уацмыс «Алгъуызы 1. Бонывваены кув?нт? (фарс 1–45), куванта изары
кад?г». ?хх?ст?й кад?г хуынди афт?: «Агъуы- (фарс 49–103), къатъехисмос, фанды чыбыр кирысдо-
стъиан-Алгъузиан-Русиан-С?р?гон-Цъ?хилони». инаг амонын (фарс 106–147), чыбыр агъдавы амонын
Гуырдзиагау мыхуыр?й рацыди 1885 азы Калачы, (фарс 149–157), чыбыр кувынта (фарс 159–169). —
дыккаг хатт та 1897 азы. Ф?ст?д?р ?й, 1924 азы, «Лоцвани». Калак, 1820 аз.
Гутнаты Елбыздыхъо Берлины й? типографийы
джиппы рауагъта уырыссаг ?взагм? т?лмацгонд?й. 2. Хвычаон лагадканын (48 фарсы). — «Саг’мрто’
Разныхас та йын Байаты Гаппо ныффыста, ?м?, уы- лит’ург’иа». М?скуы, 1821 аз.
дон к?сг?й?, ад?ймаг нырт?кк? д?р сгуырысхо
в?ййы, у?д? дыуу?й? хуызд?р к?цы у, з?гъг?, 3. ?гъдав дж?варгынк?ныны (фарс 2–53), ?гъдав
разныхас ?ви кад?г й?х?д?г. хындж?хс?вы (фарс 54–95), ?гъдав аифдытыл (фарс
97–125). — «Тамок’ребили к’уртхевани». Калак, 1824 аз.
Бир? азты д?ргъы уацмысы автор б?р?г н? уыд,
?рм?ст 1924 азы гуырдзиаг филолог Кекелидзе 4. Ирон абет? (19 фарсы) — «Осури анбани». Калак,
Къорнели раргом кодта уыцы сус?гдзинад. Ц?вит- 1821 аз.
тон, й? стилистик?м? г?сг? кад?г XVIII–XIX ?ну-
сты ар?ныл фыст к?й ?рцыд, уый дыз?рдыггаг 5. Сыгъд?г Евангели (180 сыфы). — «Охтви Са-
ник?м?н уыд. Ф?л? уыцы ирон ад?ймаг чи уыда- хареба». Ацы къухфыст разныхасим? иронау ?м?
ид, национ идей? к?й сраз?нгард кодта, гуырдзи- гуырдзиагау 1823 азы арвыстой Бетъырбухм? джип-
аг культурон-литературон ?хс?нады чи схъомыл пы рауадзыны тыхх?й, ф?л? ц?йд?р тыхх?й ба-
?м? ма уыим? уырыссаг ?взаг д?р чи зыдта, уыцы къуылымпы.
фарст ?н? дзуапп?й зади. Кекелидзе сб?лвырд
кодта, ах?м ад?ймаг у?ды р?ст?джы к?й уыдаид Ранымад чырыстон текстт?, ст?й ма уыдоним? На-
?рм?ст «ирон ?знауыр Иалгъузидзе Иуане». Гуыр- цвлишвили Гайоз ?м? Генцауырты/Хъесаты Паулейы
дзиаг ахуыргонды хатдз?г 1926 азы бафидар код- т?лмацгонд «Цыбыр катехизис» (М., 1798), уыдысты
та Абайты Васо д?р. Цыбыр ныхас?й, ?рдх?р?ны XIX ?нусы райдианы ирон литератур?йы ?хх?ст
уацмыс чи ныффыста, уыцы куырыхон л?джы ном каталог, б?лвырд?й ?вдыстой ирон ?взаджы уав?р
ц?м?й ад?м базыдтаиккой, уый тыхх?й бахъуыд уыцы заманы. Ирзонынады бындур?в?р?г акад. Шег-
?н?хъ?н ?нус. рен Андреас нын не ’взаг ахуыр к?нынм? бавн?лдта
ацы чингуыт? ?м? къухфыстыт?м г?сг?. Й?
Сф?лдыстады бир? н? бафтыд Иуанейы къухы: хъуыстгонд чиныг «Ирон ?взагахуыр»-ы (Бетъырбух,
1830 азы Калачы рын ф?зынди, ?м? раст Майр?м- 1844 аз) уый фыста, гуырдзиаг абет? хъомысджынд?р
куадз?нты ф?ндз?м бон й? цард ?виппайды ас- сты ирон мырт? равдисынм?, з?гъг?. Уым? г?сг?
къуыд. Иуане ?нтыстджын?й архайдта т?лмац к?ны- Иалгъузидзейы й? ирон абет?м бахъуыди бафтауын
ныл д?р, уыцы ф?рн?йдзаг куыст райдыдта 1802 азы. ?рм?ст ?рт? дамгъ?йы — ы, ф, й. ?ц?гд?р, уыцы
Й? т?лмацт?й йын цыбыр ?рт?сыфон къухфыст ?рт? дамгъ?йы нырыккон гуырдзиаг фыссынады
1926 азы уалдз?джы гуырдзиаг рухстау?г ?хс?нады д?р не сты, ф?л? р?стдзинады тыхх?й з?гъдзын?н,
?в?р?нты ссардта Карачашвили Давид. Ныхас дзы фыццаг дыуу? Иуане к?й райста зындгонд гуыр-
ц?уы ф?схох ир?н Цъалагомы Уанатыхъ?уы дзиаг ахуыргонд ?м? фысс?г сауджын Антоний?
т?рхондон ск?ныны тыхх?й. 1927 азы «Фидиу?г»-ы (1720–1788). Ахвледиани Гиу?рги куыд сб?лвырд
кодта, афт?м?й ?гъуызон ?рхъуыды кодта дыуу?
графем?йы: фыццаг — z, нысан кодта хъ?л?сон мыр
?, дыккаг та уыди j ?м? нысан кодта й.
К?рон инн? номыры
Православная Осетия | 57

