Page 57 - PravOs_2_5_2015
P. 57

УДВАРНЫ Х?ЗНАТ?

аргъуаны чингуыт? рафысс?г ?фсым?рт? Михел,          Хъуыддаг афт? рауад, ?м? Византи турк?гты ам?т-
Иуане ?м? Симон?н. Иум?йаг ф?сномыг?й с?             таг баци, Аллоны д?р ф?ркгай ф?хауын кодтой
хуыдтой Двали, ?м? уым?й д?р б?р?г у, Туалгом?й      разд?р т?т?р, ф?ст?д?р та, 1395 азы, — тугдзых
рац?уг? к?й уыдысты, уый. У?д? чи н? фехъуыста       Ахсахъ-Темыр. Бонджын паддзахад раууатм? ?р-
Цъ?й? рац?уг? сыгъд?г Туаллаг Никкол?йы ном?         цыд, ф?л? Стыр Хуыцау быныскъуыд ск?нын н?
Гуырдзиагау ?й хуыдтой Двали Никъолоз. Чырыстон      бауагъта й? уарзон цоты. Кавказы б?рзонд х?хт?
дины с?раппонд уый бир? хъиз?м?ртт? бавз?рста        ?м? арф к?мтты дзы иу?й-иуты бааууон кодта зна-
?м? зн?гты къух?й м?л?т райста Самы с?йраг са-       г?й. ?б?р?г ид?дз Зад?лескаг Нана Дыгургомы иу
хар Дамаскы — 1314 азы к?фты м?йы.                   л?г?тм? ?рбамбырд кодта сидз?р сабиты ?м? с?
                                                     цыд?р мурт?й схаста. Мад?лон ?взагыл сын зарыд
  Ф?стаг р?ст?г ма ?н?нхъ?л?джы базыдтам дины        алолайы зарджыт?, стонг р?ст?г цыбыр к?нг?й?
ноджы иу зынг? архай?джы. Фыццаг ирон чырыстон       сын кодта фыд?лты таур?гът? ?м? аргъ?утт?. Табу
нывг?н?г Тлиаг Къолай? з?гъын. Нузалы аргъуаны       Стыр Хуыцау?н, уыйадыл аирв?зтысты ?м? ба-
къулт? фреск?т?й уый сф?лыста. ?мбисонд?нх?с-        хъахъхъ?дтой се ’взаг, с? фыд?лты рагон ?гъд?утт?
синаг нывты бын раиртас?н ис къух?в?рд, ?м? уый      ?м? удысконд. Аллон-ир с?хиуыл чысыл ф?х?цы-
ф?рцы ф?стаг?тт?н с? бон сб?лвырд к?нын у, уыцы      дысты, быныс?фт?й сын тас нал уыди. Ф?л? рыст
р?сугъддзинад сын чи ныууагъта, уыцы куырыхон        удт? у?дд?р ?нцой н? зыдтой, с?хиц?н агуырдтой
л?джы ном. Аллонзонынады сабыргай ?рфидар ныв-       цыд?р ?вдадзы хос, з?рд?л?уу?н?н с? хъуыди
г?н?джы Вола хоныны ф?тк, ф?л? уый раст н?у.         Сыгъд?г Дзырд. Р?ст?г цыди ?м? фарн йем? хаста.
Фыццаджыд?р уым?н, ?м? ах?м л?г ?н?м?нг уы-
даид аргъуыд ?м? й? ном?н ?н? чырыстон у?в?н           Францаг фысс?г Камю Альберы загъдау, генит?
ницыхуызы уыд. Дыккаджы та, гуырдзиаг ?хс?надон      рантысынц ног хъуыдыт?й н?, ф?л?, разд?р цы
фыссынад мхедрулийы дамгъ?т? в ?м? к’ афт? ?нг?с     загъд?уыд, уый ?хс?над?н фаг куы нал ф?к?ны,
сты, ?м? ивддзаг к?нынц. Ном фыст у къулы с?рд?-     у?д. Афт? з?гъ?н ис ахуыргонд ирон л?г сауджын
ныл, уым?н ?м?, куыд зон?м, афт?м?й фреск?т?         ?гъуызаты Иуаней? (1775–1830) д?р. Н? л?уг? хох,
к?нынц ?рм?ст уым?л с?рд?ныл. Инн? ах?м, фы-         н? ц?уг? м?сыг ?й куы рахон?м, у?д уый стауыны
ста й? ирон ад?ймаг гуырдзиагау, ома мад?лон ал-     охыл н? уыдз?н — ?ц?гдзинад?й д?р афт? у. Чъе-
лойнаг ?взагыл н?, ф?л?, ахуыр цы ’взагыл скодта,    х?й Дзауы ’хс?н, Стыр Леуахийы былг?рон, ?р-
ууыл. Хъыгаг?н, цаст? д?сны уыди гуырдзиагау, уый    бынат кодта ф?схохаг хъ?у З?лда. Ам рагон у?здан
мах н? зон?м. Цыбыр дзырд?й, цы ’мб?лы, къ?дзыг      мыггаг ?гъуызаты Гиу?ргийы х?дзары дунем? ран-
уым?й г?з?м? ф?къулд?р ?м? уыйадыл иу дам-           тыст Иуане. Куы сл?г и, у?д й? талынг ?мз?ххонт?н
гъ?й? инн? рауад. Ам ма иу хабар?н ?н? з?гъг? н?й.   бал?вар кодта ирон абет?, ?м?, ц?рдт?й м?рд-
Ц?виттон, ?пп?ты фыццаг ацы фыст бафиппайдта         ты ’хс?н чи дзедзырой кодта, уыцы мад?лон ?взаг
гуырдзиаг эпиграфист Барнавели Т. ?м? й? бакасти     мин хъ?л?с?й ныззарыд джипп?йуагъд чиныджы.
Къола. Уым?й й?м цалд?р азы ф?ст?д?р гуырдзиаг       Сф?лдыстадон ф?ндагыл ?рл?уг?й?, Иуане фыц-
палеограф Силогава В. ?ркаст ?м? й? уый та бакаст    цаг эпикон кад?г ныффыста рагон царды тыхх?й
Вола. Ныр хатдз?гт? у?х?д?г к?нут.                   ?м? й? рахуыдта й? кадджын фыд?лы ном?й «Ал-
                                                     гъузиани», ома «Алгъуызы кад?г».
  Аллон-иу гуырдзиагау канд аст?уккаг ?нусты н?
ахуыр кодтой. З?гъ?м, XVIII ?нусы раст ?мбисы          ?гъуызаты мыггаг тынг зындгонд у аллон-иры ис-
гуырдзиаг архимандрит Пахомий ахуыр кодта цал-       торийы. Таур?гът?м г?сг?, с? равз?рд баст у Ос-Б?-
д?р ирон л?ппуйы. Уыдон?й иу, Гуыриаты Бахт?,        гъатыры фыртт?й иу, х?стон балхон Алгъуызим?.
сси аргъуаны чингуыты д?сны рафысс?г, у?д? ?м-       Абайты Васо ?р?джы куыд раб?р?г кодта, афт?м?й
дз?вг?т? фыссын д?р ф?лв?рдта. Аргъуыды ном?й        ?гъуызат? ?м? Ц?разонт? уыдысты дыуу? стыр
й? хуыдтой Гвривидзе Баграт ?м? зынг? бынат ба-      мыггаджы иугонды ?м? к?р?дзиим? ерыс-быц?у
цахста гуырдзиаг чырыстон культур?йы (Дзасохов Н.    кодтой с? тох ?м? с? кады ф?дыл. Фыцц?гт? с?хи
Поэт из Куртати // Литературная Грузия. 1967. № 8).  нымадтой рагон Ромы император Августы ф?донтыл,
                                                     дыкк?гт? та — Цезары. К?й з?гъын ?й хъ?уы, ах?м
  У?лд?р к?й ранымадтам, уыдон ?м? ма ноджы й?       дом?нтим? дыуу?т? д?р хуым?т?джы мыгг?гт?
бир? ?нд?р сб?р?г хъ?булты руаджы аллон-иры          к?м уыдаиккой.
чырыстон культур? Византи ?м? Гуырдзыстоны ?м-
видыц сси, ахызти бын?ттон этникон ар?нты с?рты        Гуырдзиаг ?вдис?нт?м г?сг?, Иуанейы мыггаджы
?м? универсалон бар?нты аккаг сыр?зт. Гуырдзиаг      кой фыццаг хатт ф?зынди Тиры моладзандоны х?дза-
?взагыл ахуыргонддзинад исг?й?, аллон-иры ?х-        радон хыгъдты. Уыдон та, куыд раб?р?г ис, афт?м?й
с?над тырныдта удварны б?рз?ндт?м. Уыцы ?уу?л        хауынц XV ?нусы фыццаг ?ртыккаг хайм?. Доку-
та й? х?ст?г?й-х?ст?гд?р кодта чырыстон, к?н?        ментты ар?х с?мб?л?м ?знаураг, ома у?здан, мыг-
европ?йаг, культур?м?. Библи ?м? антикон рат?-       гаг Иалгъузишвилийыл. Иалгъузишвилиты кой ар?х
дз?нт?м баввахс ?м? европ?йаг культур?им? ?м-        ц?уы У?ллаг Картлийы «садрошойы», ома х?стон
с?р ?м? ?мбар сси.                                   зылды. Уым балхонт? уыдысты кънй?зт? Амила-
                                                     хварит?. Иалгъузишвилиты мыггаг ма ар?х ?мб?лд
  Ацы ф?рнджын ф?ндагыл й? з?рд?йы ф?нди-            гуырдзиаг ?лдар?дт? Сацъицъиано ?м? Саамила-
аг к?ронм? ф?х?цц?, з?гъг?, уый з?гъ?н н?й.
                                                                                                               Православная Осетия | 55
   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62